Bezwaarschrift afvalboete voorbeeld

Heb je een boete ontvangen voor het verkeerd aanbieden van huisvuil? Je bent niet de enige.

Veel mensen krijgen zo’n “afvalboete” in de brievenbus, bijvoorbeeld wanneer hun vuilniszak naast de container is aangetroffen of een doos op het verkeerde tijdstip is buitengezet. In deze blog leggen we op een toegankelijke manier uit wat zo’n boete precies inhoudt en wat het verschil is tussen een echte boete en een spoedeisende last onder bestuursdwang (meestal is het dat laatste).

We bespreken hoe de bewijslast in deze zaken verdeeld is. Dus: waar de gemeente mee moet komen en wat jij zelf moet aanvoeren. Uiteraard geven we je ook praktische tips voor het schrijven van een bezwaarschrift, inclusief voorbeeldzinnen die je kunt gebruiken. Zo sta je sterker in je bezwaar. En kom je er niet uit, dan kun je natuurlijk altijd onze hulp inschakelen.

Afvalboete of spoedeisende bestuursdwang?

Wat heb je nu precies gekregen, een boete of een last onder bestuursdwang?

Gemeenten hebben twee manieren om op te treden tegen verkeerd aangeboden huisvuil. In verreweg de meeste gevallen gaat het om een spoedeisende last onder bestuursdwang, ook al wordt in de brief vaak het woord boete gebruikt. Dat zit zo: de gemeente ruimt jouw verkeerd geplaatste vuilnis direct op (omdat het bijvoorbeeld stinkt of in de weg ligt) en legt daarna een besluit op, genaamd spoedeisende bestuursdwang. Dit houdt in dat jij als overtreder wordt aangemerkt en dat de kosten van het opruimen op jou worden verhaald. Feitelijk betaal je dus voor de opruimactie van de gemeente. Veel mensen ervaren dat als een boete, en gemeenten noemen het zelf soms ook zo (Den Haag spreekt bijvoorbeeld van een “boete (spoedeisende bestuursdwang)” van €199 per overtreding).

Sommige gemeenten (bijvoorbeeld Amsterdam) kiezen ervoor kiezen om een bestuurlijke boete op te leggen op grond van hun afval- of overlastverordening. Dat is daadwerkelijk een boete (een bestraffende sanctie) in plaats van een kostenverhaal-maatregel. In beide gevallen – boete of bestuursdwang – heb je echter het recht om bezwaar te maken. Het bezwaarschrift gaat naar de gemeente (het college van B&W) en die zal het besluit heroverwegen. Voor de leesbaarheid noemen we het in deze blog steeds even afvalboete, maar bedenk dus dat het vaak eigenlijk om bestuursdwang gaat.

Gemeentelijke handhavers controleren verkeerd aangeboden vuilnis en zoeken naar bewijsmateriaal om de afvalzak aan iemand te koppelen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door vuilniszakken open te maken en te kijken of er post of verpakkingen met jouw naam/adres in zitten. Wordt er iets gevonden dat naar jou herleidt (bijvoorbeeld een adreslabel op een doos of een brief met jouw naam), dan ziet de gemeente jou als overtreder. Je krijgt dan een brief met een besluit: óf een boete, óf een mededeling dat bestuursdwang is toegepast en dat jij de kosten moet betalen. In de praktijk komt het op hetzelfde neer: een fikse rekening voor het verkeerd plaatsen van afval.

Bewijslast: hoe zit het met het bewijs?

Bij het ontvangen van zo’n afvalboete is een logische vraag: “Op basis waarvan beschuldigen ze mij eigenlijk, en hoe bewijs ik mijn gelijk?” Hier komt de bewijslastverdeling om de hoek kijken.

Bewijsvermoeden bij adres in afval

Volgens vaste jurisprudentie van de hoogste bestuursrechter (Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State) mag de gemeente ervan uitgaan dat jij de overtreder bent als afval naar jou te herleiden is, tenzij jij aannemelijk maakt dat dit niet zo is. Met andere woorden: één enkel poststuk of adreslabel met jouw naam in het afval is genoeg voor dit bewijsvermoeden. Het maakt niet uit of die brief nog ongeopend was of niet.

De gemeente zal in het dossier een toezichtrapport met een foto opnemen, waarop bijvoorbeeld te zien is dat jouw envelop of pakbon tussen het afval zat. Op basis van zo’n rapport mag men aannemen dat de handhaver het vuilnis volledig heeft doorzocht en dat er geen post van iemand anders in zat. De gemeente hoeft het afval niet fysiek te bewaren als bewijsstuk. Een duidelijke foto volstaat doorgaans. Deze strenge lijn wijkt af van wat we in andere rechtsgebieden zien, maar is door de Afdeling bewust zo gekozen. Men beseft dat het voor jou als burger lastig of zelfs bijna onmogelijk kan zijn om het tegendeel te bewijzen, maar toch vindt de rechter dat dit vermoeden eerlijk is in dit soort situaties. Het idee is dat iemand verantwoordelijk moet worden gehouden voor zwervuil, en de persoon van wie het afval afkomstig lijkt te zijn, is daarvoor in eerste instantie de aangewezen persoon.

Belangrijk om te weten: dit bewijsvermoeden betekent niet dat je automatisch schuldig bent in alle gevallen. Het is geen risicoaansprakelijkheid waarbij je hoe dan ook de klos bent als jouw naam op het afval staat. Je krijgt de kans om te bewijzen dat jij het niet hebt gedaan. Daarover hierna meer.

Weerleggen van het bewijsvermoeden

Je staat dus op achterstand (men gaat er vanuit dat jij het gedaan hebt), maar je kunt dit vermoeden weerleggen. Het is aan jou om aannemelijk te maken dat jij niet degene bent geweest die het vuilnis verkeerd heeft aangeboden. Schrik niet: aannemelijk maken betekent niet dat je keihard en onomstotelijk moet bewijzen dat je onschuldig bent. Je hoeft bijvoorbeeld niet met camerabeelden te komen of de échte dader aan te wijzen. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak is “onomstotelijk tegenbewijs” niet nodig; het volstaat dat je voldoende twijfel zaait. Anders gezegd, jouw verhaal hoeft niet waterdicht te zijn, als het maar geloofwaardig en goed onderbouwd is.

Hoe maak je het tegendeel aannemelijk? De Afdeling geeft in haar uitspraken een paar voorbeelden. Zo kun je een concrete, gedetailleerde en logische verklaring geven voor hoe het afval zonder jouw toedoen op die plek terecht kan zijn gekomen. Misschien was een pakket met jouw naam verkeerd bezorgd en heeft de ontvanger het bij het vuil gezet – dat was daadwerkelijk een verweer dat in een zaak in Den Haag succesvol was. Of misschien heb je een doos met jouw adres aan iemand anders gegeven en heeft die persoon de doos later onjuist gedumpt. Een ander voorbeeld: aantonen dat jij niet in de gelegenheid was om het afval daar neer te zetten. Was je op het tijdstip van de overtreding op vakantie? Kun je bewijzen dat je toen in het buitenland was, of bijvoorbeeld een ziekenhuisopname had? Ook dan lever je een objectieve omstandigheid waarmee je aannemelijk maakt dat jij het niet gedaan kan hebben.

De kern is dat jouw lezing van het verhaal plausibel moet zijn. De stelling: “Ik zou zoiets nooit doen” is niet genoeg. Het moet specifiek en aannemelijk zijn. Als het jou lukt om genoeg twijfel te zaaien over het vermoeden dat jij de dader bent, dan is de bal vervolgens weer bij de gemeente. De gemeente zal dan méér moeten doen dan simpelweg “je naam zat ertussen” blijven herhalen. Ze moeten ingaan op jouw tegenbewijs en die twijfel wegnemen. Lukt dat niet, dan kan de gemeente niet volstaan met het bewijsvermoeden en is jouw bezwaar (of beroep) gegrond. 

Tips voor het schrijven van je bezwaarschrift

Wil je een bezwaarschrift tegen de afvalboete indienen, dan hebben we een aantal handige tips voor je. Hiermee vergroot je de kans op succes en zorg je dat je niets belangrijks vergeet:

• Wees op tijd. Je hebt 6 weken de tijd (vanaf de datum van het besluit) om bezwaar te maken. Zet die deadline in je agenda en stuur je bezwaar op tijd op (per post of digitaal volgens de instructies van de gemeente).

• Vraag het dossier op. Je hebt het recht om inzage te krijgen in alle stukken waarop de gemeente zich baseert. Vraag de gemeente om de bewijsmiddelen toe te sturen, bijvoorbeeld de foto’s en het toezichtrapport. Je kunt dit in je bezwaarschrift zetten (zie voorbeeldzin hieronder). Zo weet je precies wat er tegen jou ligt voordat je jouw hele verweer uit de doeken doet.

• Geef je eigen lezing van de feiten. Leg duidelijk uit wat er gebeurd kan zijn met jouw afval. Ontken niet alleen, maar bied een verhaal dat past bij de situatie. Bijvoorbeeld: “er zat weliswaar een envelop met mijn naam in de vuilniszak, maar [uitleg].” Misschien herken je de beschrijving van het afval wel (“het was een kartonnen doos van mijn bestelling, maar die had ik aan de buurman gegeven” of iets dergelijks). Hoe concreter, hoe beter.

• Onderbouw je verhaal. Als je bewijs of aanknopingspunten hebt, voeg die toe. Denk aan foto’s, appjes, getuigenverklaringen van buren of familie, een reisbewijs (om te laten zien dat je niet in de buurt was op dat moment), etc. Alles wat jouw verhaal ondersteunt, kan helpen om twijfel te zaaien.

• Vraag om een hoorzitting. Je hebt het recht om jouw bezwaar mondeling toe te lichten. Maak daar gebruik van. In een hoorzitting kun je jouw standpunt persoonlijk uitleggen en vragen beantwoorden. Soms maakt dat een betere indruk dan alleen papier. Je kunt in je brief gewoon opnemen dat je graag wil worden gehoord.

Hieronder delen we enkele voorbeeldzinnen die je in je bezwaarschrift kunt gebruiken. Pas ze aan waar nodig naar jouw eigen situatie:

• “Hierbij maak ik bezwaar tegen uw besluit van [datum] (kenmerk [nummer]), waarbij u mij een boete / last onder bestuursdwang heeft opgelegd wegens het verkeerd aanbieden van huisvuil.”

• “Ik betwist dat ik de overtreder ben. Uit uw brief begrijp ik dat mijn naam/gegevens in het afval is aangetroffen. Daarmee gaat u ervan uit dat ik het vuilnis verkeerd heb aangeboden. Ik zal hieronder uitleggen waarom dat onjuist is.”

• “Graag ontvang ik kopieën van alle relevante stukken, zoals het toezichtrapport en de foto’s, zodat ik een goed beeld krijg van het vermeende bewijs.”

• “Uit het besluit maak ik op dat het zou gaan om bijvoorbeeld: een doos / een vuilniszak / etc. Ik herken deze doos wel, maar ik heb deze zelf niet naast de container gezet. Vul hier jouw verklaring in: bijvoorbeeld: ‘Deze doos heb ik op [datum] aan iemand meegegeven…’ of ‘Deze zak is door vandalen uit de container gehaald…’ etc.”

• “Ik verzoek u in te gaan op mijn verklaring en de door mij overgelegde informatie mee te wegen. Gelet op het bovenstaande acht ik niet bewezen dat ik de overtreding heb begaan.”

• “Ik maak graag gebruik van mijn recht om te worden gehoord. Ik zie uw uitnodiging voor een hoorzitting met belangstelling tegemoet.”

• “Concluderend verzoek ik u het bestreden besluit te herroepen.”

Zorg dat je in jouw bezwaarschrift in elk geval je naam, adres, datum, handtekening en het kenmerk van het besluit vermeldt. Richt je bezwaar aan het juiste bestuursorgaan (“het College van Burgemeester en Wethouders van [gemeente]”) en bewaar een kopie voor jezelf.

Hulp nodig bij je bezwaar?

Het indienen van bezwaar tegen een afvalboete (of last onder bestuursdwang) kan best complex zijn. Je moet goed opletten op termijnen en juridische argumenten formuleren. Ook is het prettig om te sparren over hoe je jouw verhaal het beste kunt brengen. Welke details komen overtuigend over en welke niet? Bij Juridische Hulpwijzer.nl hebben we ervaring met dit soort zaken en weten we welke argumenten kans van slagen hebben.

Twijfel je over jouw bezwaarschrift, of wil je dat wij het hele bezwaartraject uit handen nemen, neem dan gerust contact met ons op. Onze juristen kunnen je adviseren en een bezwaarschrift op maat opstellen. Ook kunnen we je vertegenwoordigen tijdens de hoorzitting, zodat jij sterk staat tegenover de gemeente. De eerste intake is vrijblijvend en wij kunnen je in veel gevallen ook in het vervolg kosteloos bijstaan.